Umsögn - frumvarp um heilbrigðisþjónustu

Reykjavík, 28. febrúar 2006

 Athugasemdir vegna frumvarps til laga um heilbrigðisþjónustu.
Tannlæknafélag Íslands þakkar fyrir að vera gefinn kostur á að koma með athugasemdir við drög að frumvarpi til nýrra laga um heilbrigðisþjónustu. Helstu athugasemdir félagsins vegna þessara frumvarpsdraga lúta að stöðu tannlækna í heilbrigðisþjónustu. Samkvæmt drögunum er ekki gert ráð fyrir heilbrigðisstarfsmönnum sem starfa sjálfstætt að heilbrigðisþjónustu sem er ekki kostuð af ríki eða sveitarfélögum, og eru ekki með samninga um heilbrigðisþjónustu eins og á til dæmis við um tannlækna. Erfitt er því fyrir tannlækna að staðsetja sig í frumvarpinu og verður farið yfir ákvæði frumvarpsdraganna út frá því.

I. Kafli.
Í 1. kafla, 1. gr. kemur fram að lögin taki til skipulags heilbrigðisþjónustu og ættu því í víðasta skilning að eiga við tannlækna jafnt sem aðra heilbrigðisstarfsmenn.

Í 4.gr., sem fjallar um skilgreiningar í drögunum, má ætla að tannlækningar falla undir 3. lið: Sérhæfða heilbrigðisþjónustu.

Samkvæmt sömu skilgreiningum mundi almenn tannlæknastofa í sjálfstæðum rekstri því falla undir starfsstöð heilbrigðisstarfsmanns. 

II. Kafli.
7. gr. Sérhæfð heilbrigðisþjónusta.

Í greininni kemur fram að sérhæfð heilbrigðisþjónusta fari fram á sjúkrahúsum og heilbrigðisstofnunum. Í lok greinarinnar segir: ,, Á starfsstofum heilbrigðisstarfsmanna er veitt sérhæfð heilbrigðisþjónusta í samræmi við samninga sem gerðir hafa verið samkvæmt ákvæðum VII kafla.”

Ekki er hægt að sjá að sjálfstætt starfandi tannlæknar rúmist innan þessarar greinar, enda starfa þeir hvorki á sjúkrahúsum, heilbrigðisstofnunum né eru þeir með samning við ráðherra um veitingu heilbrigðisþjónustu. Ef slíkir samningar verða gerðir í framtíðinni munu þeir einungis ná yfir lítinn hluta heilbrigðisþjónustu sem tannlæknar veita og ekki verður séð að opinberir aðilar fari út í beinan rekstur á tannlæknaþjónustu á líftíma laganna. Auk þess er samningsréttur samkeppnisbundinna rekstraaðila (hvort sem þeir starfa í heilbrigðisþjónustu eða ekki) þannig, að hverjum og einum er frjálst að ganga að slíkum samningi eða standa utan hans. 

V. Kafli.
18. gr. Veitendur sérhæfðrar heilbrigðisþjónustu.

”Sérhæfð heilbrigðisþjónusta skal veitt á Landspítalanum, Sjúkrahúsinu á Akureyri, sérhæfðum heilbrigðisstofnunum, öðrum heilbrigðisstofnunum og starfsstofum heilbrigðisstarfsmanna, sbr.7. grein.”

Þarna kemur það sama fram og í 7. grein, sbr. umfjöllun hér að framan, og hnykkt er á þessum skilningi í athugasemdum við 18. grein, en þar segir: ”Í ákvæðinu er fjallað um veitendur sérhæfðrar heilbrigðisþjónustu. Skv. frumvarpinu má skipta veitendum sérhæfðrar heilbrigðisþjónustu í fjóra flokka.

Í fyrsta lagi er um að ræða stóru sérhæfðu sjúkrahúsin, þ.e. Landspítalann og Sjúkrahúsið á Akureyri, en fjallað er sérstaklega um starfsemi þeirra í 19. og 20. grein. Líta má á að tannlæknar sem vinna á þeim stofnunum eftir einhverjum samningum falli undir skilgreingu laganna. Engir tannlæknar uppfylla þau skilyrði.

Í  öðru lagi er um að ræða sérhæfðar heilbrigðisstofnanir, en um slíkar stofnanir er fjallað með almennum hætti í 21. grein Tannlæknastofur flokkast ekki undir slíkar stofnanir samkvæmt skilgreiningum sem bent er á hér að ofan.

Í þriðja lagi gerir frumvarpið ráð fyrir því að unnt sé að veita sérhæfða heilbrigðisþjónustu innan heilbrigðisstofnana umdæma, bæði á umdæmissjúkrahúsum og á heilsugæslustöðvum, samkvæmt ákvörðun ráðherra eða á grundvelli samninga sem gerðir eru við stofnanirnar skv. ákvæðum VII. kafla eða á milli  einstakra stofnana og Landspítalans eða Sjúkrahússins á Akureyri, sbr. 7. gr. frumvarpsins. Augljóslega falla tannlækningar ekki undir slíka sérhæfða þjónustu enda eru engir tannlæknar sem vinna hjá slíkum stofnunum og vafasamt að slíkir samningar stæðust önnur lög.

Í fjórða lagi er gert ráð fyrir því að sérhæfð heilbrigðisþjónusta verði veitt af sjálfstætt starfandi heilbrigðisstarfsmönnum á starfsstofum þeirra í samræmi við samninga sem gerðir eru við þá samkvæmt ákvæðum VII. kafla laganna. Enn og aftur kemur það upp að heilbrigðisþjónusta tannlækna er í dag hvorki veitt samkvæmt samningum né muni slíkir samningar, verði þeir gerðir, ná yfir alla heilbrigðisþjónustu sem veitt er á tannlæknastofum. 

Í ljósi þessa geta sjálfstætt starfandi tannlæknar í raun hvergi staðsett sig í þessum drögum að frumvarpi um heilbrigðisþjónustu, en vakin skal athygli á því að tannlæknar eru vissulega veitendur heilbrigðisþjónustu og falla þar af leiðandi undir margvísleg lög og reglugerðir sem ná yfir heilbrigðisþjónustu og þá sem veita slíka þjónustu.

Í 7. og 18. grein, þar sem fjallað er um sérhæfða heilbrigðisþjónustu, hefur ef til vill aldrei verið ætlunin að fjalla um aðra þjónustu en þá sem kostuð er af ríki eða sveitarfélögum. Ef svo er þá þyrfti það að koma fram í upphafi laganna. Í því sambandi  má velta fyrir sé hvort hægt sé að setja lög um heilbrigðisþjónustu án þess að minnast á sjálfstætt starfandi veitendur heilbrigðisþjónustu, sem ekki er kostuð af ríki eða sveitarfélögum. 

Hvað sem því líður, lítur Tannlæknafélag Íslands í ljósi ofangreindra athugasemda svo á að væntanleg lagasetning um heilbrigðisþjónustu, eins og henni er lýst í frumvarpsdrögunum, nái ekki til tannlækna. Tannlæknafélagið bendir einnig á að enginn tannlæknir var í nefnd þeirri sem samdi drögin að frumvarpinu og styður það skilning félagsins að lagadrögin eins og þau eru uppsett nái ekki til heilbrigðisþjónustu tannlækna. Vissulega hefði verið æskilegra að vita áður en vinna við drögin hófst hvort ætlunun hafi verið að lögin tækju til sjálfstætt starfandi heilbrigðisstétta og stofnana sem veita þjónustu án atbeina og afskipta opinberra aðila sem og þeirra heilbrigðisstétta sem ekki semja um veitta heilbrigðisþjónustu við opinbera aðila 

Virðingarfyllst fyrir hönd Tannlæknafélags Íslands

Sigurjón Benediktsson, formaður TFÍ
Kaldbak
640 Husavík
sigurjon@husavik.com

Magnús Björnsson, ritari TFÍ
Stýrimannastíg 9
101 Reykjavík
Netfang: magnusbjo@simnet.is